Objawy zespołu cieśni nadgarstka - drętwienie, mrowienie, ból w nocy

Jakie objawy daje zespół cieśni nadgarstka?

Najbardziej typowe objawy to drętwienie i mrowienie palców, które zwykle obejmuje kciuk, palec wskazujący, środkowy oraz połowę serdecznego - czyli obszar czucia nerwu pośrodkowego. Wiele osób opisuje uczucie „przechodzenia prądu”, „zdrętwiałej, obcej ręki” albo mrowienia nasilającego się przy trzymaniu telefonu, kierownicy czy książki.

Do drętwienia często dołączają:

• ból ręki i nadgarstka, niekiedy promieniujący w stronę przedramienia;
• budzenie się w nocy z uczuciem zdrętwiałej dłoni i potrzeba „rozruszania” lub strzepywania ręki, żeby przyniosło to ulgę;
• osłabienie chwytu i precyzji - trudność z odkręceniem słoika, zapięciem guzików, upuszczanie drobnych przedmiotów;
• w bardziej zaawansowanych przypadkach stałe zaburzenia czucia i zauważalny zanik mięśni u nasady kciuka (kłębu).

Objawy zaczynają się zwykle powoli i mogą dotyczyć jednej lub obu rąk. Nasilenie bywa zmienne - od sporadycznego mrowienia po dolegliwości utrudniające sen i codzienne czynności.

Które palce drętwieją przy cieśni nadgarstka?

Nerw pośrodkowy zaopatruje w czucie kciuk, palec wskazujący, środkowy i promieniową (od strony kciuka) połowę palca serdecznego. To właśnie te palce najczęściej drętwieją i mrowią. Palec mały pozostaje poza tym obszarem - zaopatruje go nerw łokciowy.

Ta różnica bywa pomocna: jeśli drętwienie dotyczy głównie palca małego albo obejmuje równomiernie całą dłoń i przedramię, przyczyna może leżeć gdzie indziej (np. wyżej - na poziomie łokcia lub szyi). Rozstrzyga o tym lekarz podczas badania, w razie potrzeby zlecając badanie przewodnictwa nerwowego (EMG/ENG).

Dlaczego objawy nasilają się w nocy?

Nocne budzenie się z drętwiejącą ręką to jeden z najbardziej charakterystycznych objawów. Wynika z kilku nakładających się mechanizmów. Podczas snu wiele osób układa nadgarstki w zgięciu lub odgięciu - a każde odchylenie od pozycji neutralnej podnosi ciśnienie wewnątrz kanału nadgarstka i zwiększa nacisk na nerw. W nocy dochodzi też do fizjologicznego przemieszczania się płynów w kończynach, co sprzyja obrzękowi tkanek w ciasnym korytarzu. Brakuje wreszcie ruchu, który w ciągu dnia „przepłukuje” i odciąża struktury nadgarstka.

Dlatego właśnie utrzymanie nadgarstka w pozycji neutralnej w nocy - na przykład za pomocą ortezy - u wielu osób wyraźnie zmniejsza dolegliwości.

Jak zmieniają się objawy w miarę trwania choroby?

Zespół cieśni nadgarstka zwykle rozwija się stopniowo. Na początku objawy bywają przemijające i pojawiają się głównie w nocy lub przy określonych czynnościach. Z czasem, jeśli ucisk nerwu się utrzymuje, drętwienie może stawać się częstsze i dłuższe, aż do odczuwania go przez większość dnia. W najbardziej zaawansowanym etapie pojawia się utrwalone osłabienie czucia oraz zanik mięśni kłębu kciuka, co przekłada się na trwałe osłabienie chwytu i precyzji.

Nie u każdego choroba postępuje - u części osób objawy pozostają łagodne przez długi czas, a bywa, że samoistnie ustępują (np. po ustaniu przeciążenia lub po porodzie). Warto jednak nie bagatelizować narastających dolegliwości: im wcześniej podjęte postępowanie, tym większa szansa na dobry efekt.

Co możesz zrobić już dziś?

• Zwróć uwagę na pozycję nadgarstka - zwłaszcza w nocy i podczas pracy; pozycja neutralna odciąża nerw.
• Rób przerwy przy powtarzalnych czynnościach i delikatnie rozruszaj rękę.
• Wypróbuj test objawów - w kilka minut orientacyjnie sprawdzisz nasilenie dolegliwości. Wynik nie jest rozpoznaniem, ale pomaga zdecydować, czy wybrać się do lekarza.
• Zapoznaj się z ćwiczeniami i materiałem o ortezie nocnej.

Jeśli zauważysz zanik mięśni u nasady kciuka, stałe (całodobowe) drętwienie, wyraźne osłabienie ręki lub objawy po urazie - nie zwlekaj z oceną lekarską.